Test 1

  • Home
  • O Parlamencie Europejskim

Kompetencje Parlamentu Europejskiego

Polityczne

  • wybiera Przewodniczącego Komisji Europejskiej, przesłuchuje kandydatów na komisarzy i wybiera całą Komisję – ma prawo ją odwołać, ale tylko jako całość, a nie indywidualnego komisarza
  • udziela zgodę (lub odmawia zgody) na porozumienia międzynarodowe w imieniu Unii Europejskiej
  • prowadzi dialog z Przewodniczącymi Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej, wszystkich rotacyjnych prezydencji Rady, a także np. w sprawie polityki zagranicznej z Wysoką Przedstawiciel ds. Polityki Zagranicznej bądź prezesem Europejskiego Banku Centralnego
  • wybiera i nominuje Rzecznika Praw Obywatelskich Unii Europejskiej
  • organizuje wysłuchania publiczne w sprawie Europejskich Inicjatyw Obywatelskich

Kontrolne

  • inicjuje oraz uczestniczy w procesie uznania danego państwa za łamiące wartości europejskie (Artykuł 7)
  • kontroluje inne instytucje przez interpelacje poselskie wobec Komisji Europejskiej i Rady Unii Europejskiej
  • kontroluje prawo wtórne (akty delegowane i wykonawcze) Komisji Europejskiej
  • powołuje komisje śledcze i specjalne (np. w przypadku afer podatkowych w rajach podatkowych, tzw. Panama Papers czy oszustw firm samochodowych w montażu filtrów)

Prawodawcze

  • inicjuje zmiany traktatów unijnych i wyraża na nie zgodę (lub nie)
  • w dialogu z Komisją Europejską zwraca się do niej w sprawie przygotowania propozycji prawnych (np. wizy humanitarne, oszustwa w montażu filtrów w samochodach i inne)
  • negocjuje i przyjmuje prawo stosowane w całej Unii, wyznaczając nierzadko standardy dla całego świata w takich kwestiach jak: ochrona praw autorskich w czasach Internetu, prawa konsumenckie, standardy technologiczne, środowiskowe i klimatyczne

Budżetowe

  • negocjuje i przyjmuje budżet unijny oraz wieloletnie ramy finansowe
  • kontroluje wydatki budżetowe pozostałych instytucji

Czy wiesz, że...

Parlament Europejski odpowiada za ok. 20% całego prawa przyjmowanego w Polsce? W zakresie prawa gospodarczego odsetek regulowany przez Parlament i Radę UE sięga nawet 80%.

Sejm RP a Parlament Europejski: polityka w liczbach

Najbliższe wybory i długość kadencji

SEJM RP

Najbliższe wybory: jesień 2019

Kadencja: 4 lata

PARLAMENT EUROPEJSKI

Najbliższe wybory: 25 maja 2019

Kadencja: 5 lat

Kompetencje

SEJM RP

– ma inicjatywę ustawodawczą

– sprawuje kontrolę nad działalnością Rady Ministrów

– rozpatruje projekt ustawy w trzech czytaniach i wnosi poprawki do projektów ustaw

– uchwala ustawę budżetową i udziela rządowi absolutorium za jej wykonanie

– bierze udział w powoływaniu i odwoływaniu rządu lub jego członków

– ma prawo występować do rządu z interpelacjami lub zapytaniami

– może wprowadzać zmiany w konstytucji

– wyraża zgodę na podpisanie ważnych umów międzynarodowych o stanie wojny i zawarciu pokoju

– ma prawo powoływać komisje śledcze

– ma prawo zarządzić referendum ogólnokrajowe

PARLAMENT EUROPEJSKI

– nie posiada inicjatywy ustawodawczej

– sprawuje kontrolę polityczną nad Komisją Europejską

– wspólnie z Radą UE przyjmuje akty prawne w toku różnych procedur legislacyjnych

– wnosi poprawki do projektów aktów prawnych

– wraz z Radą UE uchwala budżet i udziela Komisji Europejskiej absolutorium z jego wykonania

– wybiera (po przedstawieniu kandydatury przez Radę Europejską) przewodniczącego Komisji Europejskiej oraz zatwierdza jej pełny skład, ma również prawo uchwalenia wobec niej wotum nieufności

– ma prawo zadawania zapytań i interpelacji członkom Komisji lub Radzie UE

– ma prawo przedstawić propozycje zmiany traktatów oraz uczestniczy w procedurze ich zmiany

– wyraża zgodę na podpisanie przez UE ważnych umów międzynarodowych, jak np. stowarzyszenie czy akcesja nowych państw

– ma prawo powoływać komisje śledcze

– ma prawo uchwalać niewiążące rezolucje we wszystkich dziedzinach objętych kompetencjami UE

Posłanki i Posłowe

SEJM RP

Liczba posłanek i posłów: 460
Kobiety: 131 (28%)
Mężczyźni: 329 (71%)

PARLAMENT EUROPEJSKI

Liczba posłanek i posłów: 751
(705 jeśli Wielka Brytania wyjdzie z UE*), z czego 51 (52*) wybranych w Polsce
Kobiety: 281 (37%)
Mężczyźni: 470 (63%)

*Maj 2019

Reprezentacja*

SEJM RP

83 491 osób

Wyliczono na podstawie danych GUS https://stat.gov.pl/podstawowe-dane/

PARLAMENT EUROPEJSKI

730 tys. osób

*Przeciętna liczba  Polek i Polaków przypadających na 1 posłankę/posła

Kadencja w liczbach

SEJM RP

777

uchwalonych ustaw od początku obecnej kadencji

(stan na 2.04.19) http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/agent.xsp?symbol=USTAWYALL&NrKadencji=8&NrPosiedzenia=78

PARLAMENT EUROPEJSKI

ponad 600

uchwalonych aktów prawnych wspólnie z Radą

(stan na sierpień 2018)

Skład

SEJM RP

Kluby poselskie:

– PiS – 235

– PO – 138

– Kukiz’15 – 42

– .Nowoczesna – 28

– PSL – 16

– Mniejszość niemiecka – 1

– Niezrzeszeni – 0

(stan na początku kadencji 12.11.2015)

PARLAMENT EUROPEJSKI

Ugrupowania polityczne

– EPL (w tym PO i PSL) – 216

– S&D (w tym SLD) – 189

– EKR (w tym PiS) – 74

– ALDE – 68

– GUE/NGL – 52

– Zieloni/WPE – 51

– EFD (w tym KNP) – 42

– ENF (w tym KNP) – 40

– Niezrzeszeni (w tym KNP) – 19

(stan na marzec 2019)

Grupy polityczne w Parlamencie Europejskim

W Parlamencie Europejskim jest ponad 90 różnych przedstawicieli partii narodowych, którzy  łączą się w grupy polityczne i przedstawiani są jako członkowie tych frakcji, wybrani z danych krajów. Aby utworzyć grupę, potrzeba 25 osób z 7 różnych państw członkowskich. Grupy są więc wielonarodowe i odzwierciedlają główne europejskie nurty światopoglądowe. Obecnie jest 8 grup (w kolejności od lewej strony Parlamentu):

  • Zjednoczona Lewica Europejska/Nordycka Zielona Lewica (GUE/NGL)
    52 posłów i posłanek z partii narodowych o poglądach lewicowych, socjalistycznych, komunistycznych, eurosceptycznych partii zielonych oraz partii protestu wobec kryzysu gospodarczego po 2009 roku. W grupie nie ma posłów z Polski
  • Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów (S&D)
    Druga pod względem wielkości frakcja (186 osób). Dominuje nurt centrolewicowy, silny profil proeuropejski, choć jest krytyczna wobec niedostatecznego rozwoju tzw. unii społecznej, tj. współpracy europejskiej w zakresie polityki społecznej, zdrowia publicznego czy edukacji. Posłowie z Polski w S&D zostali wybrani z list Sojuszu Lewicy Demokratycznej
  • Zieloni/Wolne Przymierze Europejskie
    52 posłów i posłanek z partii zielonych oraz partii niektórych regionów i mniejszości narodowych, np. partia szkocka, galicyjska. Grupa o profilu proeuropejskim. W grupie nie ma posłów z Polski
  • Porozumienie Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE)
    68 posłów i posłanek z partii liberalnych oraz z „nowego centrum”, tj. Obywatele (Hiszpania), En Marche (Francja). Grupa najbardziej niejednorodna światopoglądowo, są w niej zarówno silne głosy euro-federalistyczne, jak i bardziej zachowawcze (holenderskie VVD, czeskie ANO). W grupie obecnie nie ma posłów z Polski, w przeszłości do grupy należeli posłowie Unii Wolności (2004-2009)
  • Europejska Partia Ludowa (EPP lub EPL)
    Największa frakcja (217 członków). Profil centroprawicowy, wchodzą do niej partie liberalno-konserwatywne, agrarnechrześcijańsko-demokratyczne (chadeckie). Przywódcy grupy pozycjonują ją wyraźnie proeuropejsko. Posłowie PO i PSL są polskimi członkami grupy, tworząc łącznie jedną z największych delegacji narodowych w ramach EPL (22 posłów)
  • Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy (ECR lub EKR)
    75 posłów i posłanek głównie z brytyjskiej Partii Konserwatywnej (19) oraz polskiego PiS (18). Grupa konserwatywna, krytyczna wobec pogłębiania integracji, sceptyczna wobec obecnych ram integracji
  • Europa Wolności i Demokracji Bezpośredniej (EFDD)
    41 osób z eurosceptycznej partii z Wielkiej Brytanii UKIP oraz włoskiego Ruchu Pięciu Gwiazd. Grupa bez dominującej ideologii, oprócz ogólnego sceptycyzmu wobec integracji europejskiej. W grupie jest jeden poseł z Polski wybrany z list Kongresu Nowej Prawicy (KNP)
  • Grupa Europa Narodów i Wolności (ENF)
    37 posłów i posłanek wybranych głównie we Francji z list Frontu Narodowego (15). Grupę przedstawia się jako złożoną z ruchów narodowych i antyeuropejskich. W jej skład wchodzi dwóch posłów wybranych w Polsce z list KNP

Posłowie, którzy nie znajdują się w żadnej z grup, to posłowie niezrzeszeni. W większości przypadków albo nie odnajdują się ideologicznie w żadnej z istniejących grup, albo żadna z grup ich nie chce lub też zostali ze swojej grupy wyrzuceni.

Do formowania się grup dochodzi każdorazowo po wyborach. Najdłuższą tradycję w Parlamencie Europejskim mają grupy centrowe (centro-prawicowa EPL i centro-lewicowa S&D) oraz lewicowe (Zieloni, GUE/NGL). Po prawej stronie Parlamentu nowe grupy powstają co pięć lat.

Do kogo najkorzystniej dołączyć w Parlamencie Europejskim? Czy warto być dużą partią w dużej grupie politycznej (PO i PSL w EPL), dużą partią dominującą w mniejszej grupie politycznej (PiS w EKR) czy mniejszą partią w dużej grupie (SLD w S&D)? W kończącej się obecnie kadencji polscy posłowie EPL mieli duże przełożenie na trzy znaczące i wpływowe komisje jako ich przewodniczący, podczas gdy polskiej posłance z EKR przypadła tylko jedna podkomisja, która nie tworzy prawa. Z drugiej strony jeden z posłów PiS jest współprzewodniczącym EKR, co sprawia, że jest on jedynym Polakiem w Konferencji Przewodniczących grup.

Obecność w grupach o nieskrajnym profilu sprzyja osiąganiu pozycji wpływowych. To nie tylko stanowiska w komisjach, ale także funkcje posłów-sprawozdawców przygotowujących pierwsze wersje sprawozdań, rezolucji i poprawek do projektów legislacyjnych przedstawianych przez Komisję Europejską. Kluczową funkcję pełnią posłowie w funkcji tzw. posłów-cieni, którzy współpracują z posłami-sprawozdawcami. W pojedynkę ani poseł niezrzeszony, ani indywidualny poseł z grup skrajnie prawicowych (KNP) niewiele może zdziałać w Parlamencie Europejskim. To grupy polityczne są motorem napędowym pracy Parlamentu. Ich sekretariaty zapewniają dodatkowe wsparcie merytoryczne i strategiczne swoim posłom.

Czy wiesz, że...

w Parlamencie Europejskim są aż 24 języki urzędowe? Dlatego w sekretariacie Parlamentu zatrudniającym ok. 7000 osób, który znajduje się w Brukseli oraz Luksemburgu, pracują głównie tłumacze.

Udostępnij:

Kontakt

Organizatorem kampanii jest koalicja organizacji pozarządowych,
którą koordynuje Fundacja im. Stefana Batorego

tel. 22 536 02 62

mail: lepiejwybierz@batory.org.pl